Pczak uzbecki średni (40X13, rękojeść stabilizowana brzoza) 1

Pczak (od uzbeckiego słowa Pichoq – nóż) to tradycyjny nóż Uzbeków i Ujgurów rozpowszechniony z niewielkimi różnicami w szczegółach w całej Azji Środkowej. Pczaki tradycyjnie mają jednosieczną klingę o pełnym płaskim szlifie osadzoną w wąskiej rączce o okrągłym przekroju. Wąski tang wychodzi z klingi na poziomie grzbietu. Są to noże użytkowe, do robót kuchennych, chociaż u Ujgurów pczak był atrybutem mężczyzny, więc musiał być też używany jako broń. Pczaki robiono z różnych materiałów, dla bogaczy mogły to być wysokiej jakości stale z bogato zdobionymi, jednak takie egzemplarze należały do rzadkości. Bułat i damast szedł raczej na szable, a masowo wytwarzane pczaki robiono ze stali węglowych o niewysokiej twardości.

Niniejszy pczak należy do typu kajke – czubek noże podniesiony jest do góry powyżej linii grzbietu ze stali nierdzewnej. Warto podkreślić że uzbeckie pczaki z nierdzewki w znakomitej większości są kute. W Rosji, nawet gdy mowa jest o nożach rzemieślniczych, kuje się tylko twardsze stale nierdzewne, takie jak 95x18 czy H12MF. Rzemieślnicy uzbeccy pozyskują materiał na swoje noże z detali takich jak zawory silnikowe, narzędzia itp., czyli po prostu ze złomu, a to znaczy że musi on zostać przekuty. Rękojeść typu jerma, czyli nie jednolita lecz składająca się z metalowego środka i okładek, w tym przypadku ze stabilizowanej brzozy karelskiej. To uzbecki odpowiednik schematu hidden tang, kiedy w rękojeści znajduje się nie cienki trzpień lecz szerszy tang. Pochwa o tradycyjnej dla noży z tego regionu formie wykonana z cienkiej skóry zdobionej tłoczonym ornamentem.

Długość całkowita: 272 mm

Długość ostrza: 148 mm

Szerokość ostrza (maks.): 35 mm

Grubość klingi (maks.): 2,7 mm

Stal (wg rosyjskiej nomenklatury): 40x13