Pczak uzbecki (rękojeść róg łosia) 2

Pczak (od uzbeckiego słowa Pichoq – nóż) to tradycyjny nóż Uzbeków i Ujgurów rozpowszechniony z niewielkimi różnicami w szczegółach w całej Azji Środkowej. Pczaki tradycyjnie mają jednosieczną klingę o pełnym płaskim szlifie osadzoną w wąskiej rączce o okrągłym przekroju. Wąski tang wychodzi z klingi na poziomie grzbietu. Są to noże użytkowe, do robót kuchennych, chociaż u Ujgurów pczak był atrybutem mężczyzny, więc musiał być też używany jako broń. Pczaki robiono z różnych materiałów, dla bogaczy mogły to być wysokiej jakości stale z bogato zdobionymi, jednak takie egzemplarze należały do rzadkości. Bułat i damast szedł raczej na szable, a masowo wytwarzane pczaki robiono ze stali węglowych o niewysokiej twardości. Dzisiaj robi się sporo pczaków z nierdzewki, głównie z rosyjskiej stali nierdzewnej 40x13 hartowanej w przedziale 54-56 HRC.

Do tej właśnie grupy, tj. do pczaków ze stali nierdzewnej należy niniejszy pczak typu kajke, gdzie czubek noża wyniesiony jest ku górze ponad linię grzbietu. Uzbeckie pczaki oprócz niższej twardości różnią się od rosyjskich jeszcze tym, że w znakomitej większości są kute. W Rosji, nawet gdy mowa jest o nożach rzemieślniczych, kuje się tylko twardsze stale nierdzewne, takie jak 95x18 czy H12MF. Rzemieślnicy uzbeccy pozyskują materiał na swoje noże z detali takich jak zawory silnikowe, narzędzia itp., czyli po prostu ze złomu, a to znaczy że musi on zostać przekuty. Rękojeść typu sukma (czyli o montażu wsadowym) z rogu łosia. Ozdobny odlewany bolster z mosiądzu. Pochwa o tradycyjnej dla noży z tego regionu formie wykonana z cienkiej skóry zdobionej tłoczonym ornamentem.

Długość całkowita: 280 mm

Długość ostrza: 167 mm

Szerokość ostrza (maks.): 32 mm

Grubość klingi (maks.): 2,8 mm

Stal (według nomenklatury rosyjskiej): 40x13