Pczak uzbecki (rękojeść róg archara z masą perłową)

Pczak (od uzbeckiego słowa Pichoq – nóż) to tradycyjny nóż Uzbeków i Ujgurów rozpowszechniony z niewielkimi różnicami w szczegółach w całej Azji Środkowej. Pczaki tradycyjnie mają jednosieczną klingę o pełnym płaskim szlifie osadzoną w wąskiej rączce o okrągłym przekroju. Wąski tang wychodzi z klingi na poziomie grzbietu. Są to noże użytkowe, do robót kuchennych, chociaż u Ujgurów pczak był atrybutem mężczyzny, więc musiał być też używany jako broń. Pczaki robiono z różnych materiałów, dla bogaczy mogły to być wysokiej jakości stale z bogato zdobionymi, jednak takie egzemplarze należały do rzadkości. Bułat i damast szedł raczej na szable, a masowo wytwarzane pczaki robiono ze stali węglowych o niewysokiej twardości. Dzisiaj robi się sporo pczaków z nierdzewki, głównie z rosyjskiej stali nierdzewnej 40x13 hartowanej w przedziale 54-56 HRC.

Do tej właśnie grupy, tj. do pczaków ze stali nierdzewnej należy niniejszy pczak typu kajke – w tym profilu głowni czubek noża wyniesiony jest ku górze ponad linię grzbietu. Rękojeść typu sukma (czyli o montażu wsadowym) z rogu archara – gatunku dzikiego barana rozpwszechnionego w Azji środkowej i zamieszkującego wysokie partie gór. Bolster z melchioru. Zarówno garda jak sama rączka zdobione masą perłową. Pochwa bliższa do pochew rosyjskich niż do tradycyjnych pochew z regionu (grubsza skóra, zapięcię na guzik zatrzaskowy). Stal nierdzewna 40x13, kuta. Spora jak na pczaka tej długości grubość na grzbiecie, stąd zapewne duży doł (szerokie zbrocze) pod samym grzbietem. Doł obniża masę głowni i jednocześnie ją usztywnia.

Długość całkowita: 178 mm

Długość ostrza: 144 mm

Szerokość ostrza (maks.): 31 mm

Grubość klingi (maks.): 4,6 mm

Stal (według nomenklatury rosyjskiej): 40x13