Pczak uzbecki (rękojeść róg archara z masą perłową) 2

Pczak (od uzbeckiego słowa Pichoq – nóż) to tradycyjny nóż Uzbeków i Ujgurów rozpowszechniony z niewielkimi różnicami w szczegółach w całej Azji Środkowej. Pczaki tradycyjnie mają jednosieczną klingę o pełnym płaskim szlifie osadzoną w wąskiej rączce o okrągłym przekroju. Wąski tang wychodzi z klingi na poziomie grzbietu. Są to noże użytkowe, do robót kuchennych, chociaż u Ujgurów pczak był atrybutem mężczyzny, więc musiał być też używany jako broń. Pczaki robiono z różnych materiałów, dla bogaczy mogły to być wysokiej jakości stale z bogato zdobionymi, jednak takie egzemplarze należały do rzadkości. Bułat i damast szedł raczej na szable, a masowo wytwarzane pczaki robiono ze stali węglowych o niewysokiej twardości. Dzisiaj robi się sporo pczaków z nierdzewki, głównie z rosyjskiej stali nierdzewnej 40x13 hartowanej w przedziale 54-56 HRC.

Do tej właśnie grupy, tj. do pczaków ze stali nierdzewnej należy niniejszy pczak typu kajke – w tym profilu głowni czubek noża wyniesiony jest ku górze ponad linię grzbietu. Rękojeść typu sukma (czyli o montażu wsadowym) z rogu archara – gatunku dzikiego barana rozpowszechnionego w Azji środkowej i zamieszkującego wysokie partie gór. Bolster z melchioru. Zarówno bolster jak sama rączka zdobione masą perłową. Pochwa bliższa do pochew rosyjskich niż do tradycyjnych pochew z regionu (grubsza skóra, zapięcię na guzik zatrzaskowy). Stal nierdzewna 40x13, kuta (nie może być inaczej bo materiał pozyskiwany jest z zaworów silnikowych). Spora jak na pczaka tej długości grubość na grzbiecie, stąd zapewne duży doł (szerokie zbrocze) pod samym grzbietem. Doł obniża masę głowni i jednocześnie ją usztywnia.

Długość całkowita: 260 mm

Długość ostrza: 138 mm

Szerokość ostrza (maks.): 30 mm

Grubość klingi (maks.): 4,4 mm

Stal (według nomenklatury rosyjskiej): 40x13